فنر فشاری (فنر لول)، به فنرهایی گفته میشود، که بر اثر وارد کردن فشار به آنها فشرده شده و انرژی را ذخیره میکنند و در صورت رها کردن، باز شده و انرژی ذخیره شده را آزاد میکنند. اکثر فنرها برای استفاده در وسایل در داخل یک سوراخ و یا دور یک میله نصب میشوند. در هر دو حالت باید مطمئن شد که فنر از جای خود در نرود و در جهت مورد نظر کار کند.
فنر فشاری در اندازههای مختلف در فنرسازی تولید میشود. کاربردهای فراوانی در انواع وسایل دارند. در صنایع مختلف مانند: ماشین آلات صنعتی و کشاورزی مورد استفاده قرار میگیرند. فنرها با اندازه بسیار کوچک و میلیمتری نیز ساخته میشوند، که در وسایل الکترونیکی مانند: موبایل و اسکنرها به کار میروند. بر اساس نوع کاربرد، فنرهای فشاری را میتوان به چند دسته طبقهبندی کرد که به شرح زیر است.
فنر فشاری پیچشی
از این فنرها زمانی استفاده میشود، که هم نیاز به نیروی شعاعی یا دایرهای باشد، و هم نیروی جانبی (عرضی) مورد نیاز باشد. یک مثال بسیار ساده از کاربرد این نوع فنرها، استفاده در تله موش است.
فنر قرار گرفته در تله باعث میشود؛ هنگام باز شدن تله، نیروی شعاعی و جانبی ذخیره شود، که با رها شدن فنر نیرو آزاد شده و به سرعت تله بسته میشود. به این نوع فنرها، فنر کوچک نیز گفته میشود. سایزهای بزرگتر فنر در برخی از میلههای خودرو استفاده میشوند. همچنین فنرهای بسیار زیادی در ابعاد کوچک برای ساخت انواع پروژکتور به کار میروند.
فنرهای مخروطی
شکل این نوع فنرها مانند مخروط است! یعنی قطر دایرههای فنر از یک طرف کم میشود. شکل مخروطی این فنرها این امکان را میدهد؛ تا در فضاهای محدود بتوان از آنها استفاده کرد. طراحی مخروطی آنها یک اثر تلسکوپی ایجاد میکند. یعنی نیرویی که توسط فنر برای فشرده سازی اعمال میشود، ثابت نیست.
این فنرها در صنعت خودرو بسیار محبوب هستند، به ویژه در موتورهای احتراق داخلی، از آنجا که شکل آنها پایدار است، در نتیجه تحت فشار مکرر، سنگین و لرزشهای زیاد ثابت و مقاوم هستند. پایداری فنرهای مخروطی این امکان را نیز میدهند که در حفرههای ریز و با تلرانس کم، عملکرد خوبی داشته باشند.
فنر بشکهای شکل
در این نوع فنر مانند فنر مخروطی، قطر دایرههای فنر یکسان نیست. اما با این تفاوت که در این نوع فنر، دو سر فنر حلقههای باریک و در وسط فنر پهنتر میشود و شکلی شبیه به بشکه ایجاد میکند.این فنرها در دو نوع مقعر و محدب ساخته میشوند. در تولید این فنرها دو فنر مخروطی به طور موثر با هم ترکیب شده و فشرده سازی غیر خطی را انجام میدهند. فنرهای بشکهای در فشار جانبی ثبات خوبی دارند و بهتر از فنرهای معمولی عمل میکنند.
کاربردهای رایج فنر فشاری عبارت است از:
فنرهای فشاری در موارد بسیار زیاد از جمله: تولید، انتقال و جابجایی، ارزیابی انواع قطعات، وسایل کشاورزی و غیره استفاده میشوند. تمامی اجزای قطعات ماشینی بزرگ و کوچک به نوعی، از فنرهای فشاری استفاده میکنند.
تولید فنر فشاری در فنر سازی تقریبا بیشتر از فنرهای دیگر است. چرا که این فنرها از پرکاربردترینها هستند. همه مردم در زندگی روزمره خود با آن سر و کار دارند. از سادهترین وسایل مانند: مداد اتود گرفته تا ماشینها و وسایل منزل، این فنرها وجود دارند.